เหล็ก 3 หุน กี่มิล? ตารางแปลงหน่วย หุน–มิล–นิ้ว สำหรับสั่งเหล็ก

หากถามว่าเหล็ก 3 หุน กี่มิล ช่างหลายคนคงตอบได้ทันทีว่าเท่ากับ 9.525 มม. เพราะเป็นขนาดที่ใช้บ่อยในงานอุตสาหกรรม แต่บางครั้งหน่วยที่ร้านค้าเรียกกับหน่วยที่เขียนในแบบก่อสร้างก็ไม่ตรงกัน ทำให้ต้องคอยแปลงหน่วยอยู่เสมอ บทความนี้ C.S. Steel ตัวจริงเรื่องเหล็ก จึงรวบรวมตารางแปลงหุน มิล นิ้ว ตั้งแต่ 1 ถึง 8 หุนไว้ให้ครบ พร้อมข้อควรระวังตอนสั่งเหล็กที่หน้าร้าน เปิดดูได้ทันทีโดยไม่ต้องจำเอง

หุน คืออะไร ทำไมช่างยังใช้กันอยู่?

หุน คือ หน่วยวัดขนาดเหล็กที่มาจากระบบนิ้วแบบเก่า โดยมีรากศัพท์ผสมไทย-จีน เป็นคำที่ช่างจีนใช้เรียก ⅛ นิ้ว ก่อนที่หน่วยเมตริกอย่างมิลลิเมตรจะแพร่หลายในวงการก่อสร้างไทย แต่ในแบบก่อสร้างอาจเขียนเป็นหน่วยมิลลิเมตรหรือปัดเศษไม่เหมือนกัน ทำให้ภาษาที่ช่างเรียกหน้างานกับในแบบอาจไม่ตรงกันเสมอไป การรู้วิธีแปลงหน่วยทั้งสองระบบไว้เสมอ จะช่วยลดปัญหาขนาดคลาดเคลื่อนหน้างานได้

เหตุผลที่ช่างยังใช้หน่วยหุน

• ติดปากช่างรุ่นเก่า: ระบบหุนถูกใช้สั่งเหล็กและท่อมาก่อนเมตริก จึงกลายเป็นภาษาที่ช่างคุ้นเคยและสื่อสารกันได้เร็วกว่า
• อิงตามขนาดเกลียวและอุปกรณ์ประกอบ: ท่อเหล็กและอุปกรณ์ต่อ เช่น ข้อต่อ ข้องอ มักผลิตตามขนาดหุน การเรียกเหล็กเป็นหุนจึงตรงกับอุปกรณ์ที่ต้องใช้คู่กันมากกว่า
• สั่งซื้อง่าย ไม่ต้องคำนวณ: ร้านค้าและซัพพลายเออร์ส่วนใหญ่ตั้งชื่อสินค้าเป็นหุน ลูกค้าจึงสั่งตามหน้าร้านได้ทันทีโดยไม่ต้องแปลงหน่วยเอง

ตารางแปลงหน่วยหุน มิลลิเมตรและนิ้ว

เหล็ก 1 หุน เมื่อเทียบเป็นมิลลิเมตรจะเท่ากับ ⅛ นิ้ว หรือ 3.175 มม. เมื่อพูดถึงเหล็ก 2 หุน หน้างานจึงหมายถึงเหล็กขนาด 6.35 มม. เสมอ ตารางด้านล่างนี้รวบรวมทุกหน่วย ทั้ง 8 ขนาดที่ใช้บ่อยในงานเหล็กและงานก่อสร้าง ให้เปิดดูแล้วสั่งเหล็กได้ถูกต้องโดยไม่ต้องคำนวณเอง

เหล็ก 2 หุน 4 หุน 6 หุน ต่างกันอย่างไร?

เหล็ก 2 หุน 4 หุน และ 6 หุน ต่างกันทั้งขนาดและลักษณะงานที่รับได้ ยิ่งขนาดหุนมากขึ้น เหล็กก็ยิ่งรับน้ำหนักได้มากขึ้นตามไปด้วย มาดูกันว่าเหล็ก 2 หุน 4 หุน และเหล็ก 6 หุน กี่มิล เหมาะใช้กับงานแบบไหนบ้าง

• เหล็ก 2 หุน (6.35 มม.): งานเบา เช่น ราวกันตก งานเหล็กดัดตกแต่ง หรือโครงสร้างขนาดเล็กที่ไม่รับน้ำหนักมาก
• เหล็ก 4 หุน (12.7 มม.): งานระดับกลาง เช่น เหล็กเสริมพื้น-คาน ท่อประปาภายในบ้าน หรือโครงเหล็กงานทั่วไป
• เหล็ก 6 หุน (19.05 มม.): งานโครงสร้างหลัก เช่น เสาเหล็ก ท่อเมนประปา หรืองานที่ต้องรับน้ำหนักและแรงสั่นสะเทือนสูง

นอกจากนี้รูปทรงหน้าตัดของเหล็กก็มีผลต่อการใช้งานเช่นกัน ควรเลือกเหล็กกลมสำหรับงานท่อ แต่ถ้าต้องใช้ในงานเชื่อมประกอบโครงสร้างหรือทำชิ้นส่วนแบน ควรเลือกเหล็กท่อแบนแทน

ท่อ 4 หุน กับเหล็กเส้น 4 หุน ขนาดเท่ากันไหม?

ท่อ 4 หุน กับเหล็กเส้น 4 หุน ไม่เท่ากัน เพราะท่อเหล็กจะควบคุมให้เส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกเท่ากันตามหุนที่ระบุเสมอ แต่ความหนาผนังท่ออาจไม่เท่ากัน ทำให้ขนาดรูในต่างกันได้ ส่วนเหล็กเส้นเป็นแท่งตันไม่มีรู หุนจึงหมายถึงเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกที่วัดได้ตรง ๆ ควรเช็กสเปกให้ละเอียดก่อนสั่งซื้อทุกครั้ง

สรุป

การรู้จักหน่วยหุนกับวิธีแปลงเป็นมิลลิเมตรและนิ้ว ช่วยให้สั่งเหล็กได้ตรงตามแบบก่อสร้างโดยไม่ต้องเดา ไม่ว่าจะเป็นเหล็ก 2 หุน 4 หุน หรือ 6 หุน แต่ละขนาดก็มีลักษณะงานที่รับได้ต่างกัน หากยังไม่มั่นใจว่าต้องใช้เหล็กขนาดไหน C.S. Steel ผู้จำหน่ายเหล็กที่มีประสบการณ์กว่า 50 ปี พร้อมให้คำแนะนำตามหน้างานจริง เพื่อให้ได้เหล็กที่ตรงสเปกตั้งแต่ครั้งแรก

CTA อยากได้เหล็กตรงสเปก ไม่ต้องเดาไซซ์เอง ปรึกษา C.S. Steel

คำถามที่พบบ่อย (FAQs)

1. 1 นิ้ว มีกี่หุน?

1 นิ้ว เท่ากับ 8 หุน เพราะ 1 หุน มีค่าเท่ากับ 1/8 นิ้ว หรือ 3.175 มม. เมื่อคูณครบ 8 หุน จะได้ 25.4 มม. ซึ่งเท่ากับ 1 นิ้วพอดี

2. เหล็ก 4 หุน เท่ากับกี่มิล และทำไมร้านมักเรียกว่า 12 มม.?

เหล็ก 4 หุน เท่ากับ 12.7 มม. แต่ร้านค้าส่วนใหญ่มักเรียกปัดเศษเป็น 12 มม. เพื่อความสะดวกในการสื่อสารหน้างาน ควรเช็กตัวเลขจริงจากแบบก่อสร้างก่อนสั่งซื้อทุกครั้ง เพื่อไม่ให้ขนาดคลาดเคลื่อน

3. เหล็กเส้นกลม 9 มิล เรียกเป็นหุนว่าอะไร?

เหล็กเส้นกลม 9 มม. เรียกกันในตลาดว่า 3 หุน เพราะ 3 หุน คำนวณได้ 9.525 มม. ซึ่งร้านค้าปัดเศษเรียกเป็น 9 มม. เช่นเดียวกับที่ 4 หุน มักถูกเรียกว่า 12 มม. จึงเป็นชื่อเรียกที่ใช้แทนกันได้ทั่วไปในวงการก่อสร้างและร้านเหล็ก

4. เหล็ก 3 หุน ใช้ทำอะไรได้บ้าง?

เหล็ก 3 หุน มักใช้ในงานโครงสร้างเบาถึงปานกลาง เช่น เหล็กเสริมคอนกรีตงานพื้นและคานขนาดเล็ก งานเชื่อมโครงเหล็กทั่วไป หรือทำเป็นเสาค้ำยันชั่วคราวในงานก่อสร้าง

5. ฟุต ต่างจากหุนยังไง?

ฟุต เป็นหน่วยวัดความยาว ใช้บอกความยาวทั้งเส้นของเหล็กหรือท่อ โดย 1 ฟุต เท่ากับ 30.48 ซม. ส่วนหุนเป็นหน่วยวัดขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางหรือความหนาของเหล็ก ดังนั้น เหล็กเส้นหนึ่งจึงระบุทั้งสองหน่วยพร้อมกัน เช่น เหล็ก 4 หุน ยาว 6 เมตร หรือประมาณ 19.7 ฟุต

6. สั่งเหล็กที่ร้าน ควรบอกเป็นหุนหรือเป็นมิล ไม่ให้สั่งผิด

ควรยึดตัวเลขบนแบบก่อสร้างเป็นหลัก เพราะส่วนใหญ่ระบุขนาดเป็นมิลลิเมตรตามมาตรฐานสากล แล้วค่อยแปลงเป็นหุนด้วยตารางเทียบหน่วยก่อนสั่งซื้อ วิธีนี้จะช่วยป้องกันความสับสนเมื่อแบบก่อสร้างเขียนเป็นมิล แต่ร้านค้าเรียกเป็นหุน

7. ร้านไหนขายเหล็กกลมและท่อเหล็กครบทุกขนาดหุน?

ควรเลือกผู้จำหน่ายที่มีสต๊อกเหล็กครบทุกขนาดตั้งแต่ 1-8 หุน และมีประสบการณ์ตรงด้านเหล็กมานาน เช่น C.S. Steel ที่จำหน่ายเหล็กรูปพรรณครบวงจร พร้อมให้คำแนะนำขนาดที่เหมาะกับหน้างานแต่ละประเภท